Blog 27. Pitou's Reis De laatste etappe → terug naar Nederland!

linkjes naar:



in de baai van São Jorge - Azoren

*ETA: Expected Time of Arrival

Veel leesplezier met het laatste stuk van onze zeilwereldreis.

Liselotte leunt tegen de aanrecht en kijkt naar buiten, waar het winterwonderland ons erf opslokt. 

ons huis in winterwonderland januari '26 - Andijk NH

We zijn terug. Thuis. En dat voelt vreemd, vertrouwd, jawel een beetje modderig... koud, maar precies waar we willen zijn.

Happy crew aan gekomen! Bart Jan; zijn partner Sid; en Martijn (broer van Sid) We laten de cocktails smaken! - Ponta Delgada, São Miguel, Azoren

– 'Waar waren we ook alweer gebleven?', vraag ik terwijl ik terugdenk aan de Azoren, São Miguel. 'Waarschijnlijk ergens tussen die cocktails en dat stomende zwavelbad', zegt Machiel glimlachend.

En inderdaad, het begint allemaal met dit blog in de haven van de stad Ponta Delgada, op het eiland São Miguel van de Azoren archipel. Daar waar we ons gezin ontvangen van half mei t/m half juni '25. Het wordt een maand pure quality time. De eerste twee weken komt onze jongste zoon Bart Jan, zijn partner Sid en Martijn (broer van Sid). De twee weken erna oudste zoon Martijn, zijn partner Nikki en onze kleindochter Mera. Met een kleine overlap van een aantal dagen dat we weer even compleet zijn. Hoe leuk is dat, we hebben ons er zeer op verheugd!

Pfffff we zijn stuurloos op de oceaan, precies, dát hadden we net nodig.

onderweg naar Faial crew: v.l.n.r. Bart Jan; Sid; Martijn (broer van Sid)
 - Atlantische Oceaan



genieten van het park bij- en in de Kerk São Nicolau - Sete Cicades, São Miguel

eten in een lekker vis restaurant in Ponta Delgada - São Miguel
we zijn weer eens compleet als gezin! v.l.n.r.: Liselotte. Nikki, Sid, Bart Jan, Machiel; voor Martijn met (klein) dochter Mera - Haven in Ponta Delgada - São Miguel

met z'n allen vieren we de verjaardag van Liselotte die in mei jarig was, bij Tasca een lokaal eetcafé - Ponta Delgada, São Miguel
met Bart Jan en Sid bezoeken we nog een processie ter ere van de Heilige Christus - Ponta Delagada 
met opa aan het stuur en met oma koekjes bakken (zo cliché haha :) - Ponta Delgada
genieten van de thermale baden - Caldeira Velha, São Miguel 

wat een paradijselijke omgeving!

ons GROTE GELUK! wat een rijkdom onze kinderen, hun aanhang en kleinkind 💕

smelt smelt, met rendiertje (uit Alaska) kleine kapitein Mera in diepe slaap in haar zeekooi

Hydrauliek gedoe & de zeilers community: een perfecte mix
Na een fantastische maand met ons gezin is het weer (veel te) stil aan boord. Even slikken, dat blijft altijd moeilijk. Maar we moeten flink aan de bak, allebei. De hydrauliek blijkt drie lekken te hebben pfffft. Duizendpoot Machiel haalt het hele systeem eruit en legt het opnieuw aan, slang voor slang, koppeling voor koppeling. En terwijl Machiel de hele stuurinrichting vernieuwt, tovert Rosa, onze vaardige haven buurvrouw, ons interieur om tot luxe turquoise velvet. En ik? Ik verf de stuurhut en kajuit tot een chique stijlvolle woonruimte, kombuis, zeekooi en hut in de punt. Puur genot om nu op onze turquoise fluwelen banken binnen te zitten en te kijken naar fris geschilderde wanden.

genieten van de nieuwe bekleding van de kussens in de hele boot!

en alles weer fris wit geverfd 
En dan in deze tijd krijgen we er nog een stel fijne en leuke mensen bij.
Ponta Delgada blijkt weer een heerlijke plek van zeilers, zo na de winter. We ontmoeten Brechtje en Ysbrand met hun robuuste mooie Luna, Fred en Lori van Kind of Blue, Hans met zijn dappere en nieuwe boot SeaSoul, de Zwitsers met hun stoere aluminium boot de Njord-Spirit etc.

 'Zullen we een potluck doen?', stelt Brechtje voor.
Voor we het weten staat het vlak bij de steiger vol pannen, flessen, hapjes. Iedereen draagt iets bij: van gebakken worstjes, salades tot chippen, lekker van alles door elkaar. Maar hé, het smaakt fantastisch, we lachen, praten, delen verhalen van oceanen en zeeën. En voor even voelt het alsof Ponta Delgada dat kleine buurthaventje is.
Iedereen staat voor dezelfde spannende uitdaging, een flinke Oceaan oversteek. Straks zeilen we allemaal het laatste stuk Atlantische Oceaan over, naar het vasteland van Europa...
En dan wordt het voor ons ook tijd om verder te varen. Afscheid nemen van São Miguel, de havenmeesters van jachthaven in Ponta Delgada en onze bizar fijne tijd daar. Een hoofdstuk om nooit te vergeten.

we laten een creatieve 'stempel' achter in de haven van Ponta Delgada - São Miguel
Opnieuw koersvast en weer op pad; kwast in de aanslag en eilandhoppen op z'n best 
– 'Durven we het weer aan?' vraag ik terwijl Machiel het laatste slokje koffie neemt.
– 'Als dit niet werkt, ga ik zelf terug zwemmen,' grapt Machiel, terwijl hij een laatste check doet. We wagen het erop: koers naar Faial, met onze fonkelnieuwe, door Machiel zelf aangelegde stuur buizen en koppelingen. En een zucht van opluchting, het gaat soepel. Alsof Pitou wil zeggen: kijk ons weer eens normaal doen. We hebben een fijne tocht naar Faial en met een tevreden rrrrrrrt rolt het anker door de kluis en we liggen weer in de baai van Horta.

We kennen Horta natuurlijk al goed. Immers, na onze Atlantische oceaan oversteek vorig jaar mei '24, kwamen we hier aan, vanuit Bermuda. Maar de plek voelt opnieuw warm en vertrouwd wanneer we Luna weer tegenkomen. Het wordt opnieuw lachen, kletsen, biertjes drinken en elke dag even neerstrijken in Café Peter Sport, het kloppend zeilers hart van het eiland. Er zijn ook zomerse festiviteiten die we bezoeken, met veel dansen en muziek.

met de Luna's (Brechtje & Ysbrand) hebben we het heel gezellig - café Peter Sport, Horta, Faial

zomerfeesten - Horta, Faial 
En dan… het beruchte schilder-moment. Iedere boot laat op Faial een muurschildering achter op zijn reis. De Luna’s en wij moeten eraan geloven. Eerst een plekje zoeken tussen duizenden kunstwerken, en dan na veel zoeken, staren we naar een oude bekende.

– 'Hé, is dat niet…?'
Ja hoor. Daar, onder een alweer oude laag van andere zeilers, die over onze eerste creatie hebben geschilderd (hmmm minder leuk...), zien we de contouren van Lotje Twee. Het schip van onze eerste wereldreis in 1998–2000 met onze twee zonen. Ik schilderde haar 25 jaar geleden op diezelfde muur, 25 jaar geschiedenis...

grondlaag verf over onze oude creatie van onze wereldreis met onze zonen in het 1998 - 2000 - Horta, Faial
 En nu opnieuw besluiten we precies daar onze nieuwe schildering te maken.
– 'Nou, dat is helemaal goed op z'n plek,' grijnst Machiel. Ik schilder terwijl de zon ondergaat, mijn hand wit van de verf, mijn hart warm van herinneringen. Een kwart eeuw later, nog steeds onderweg.

dagje naar Pico met de Luna's, hier op de veerboot van Horta naar Pico
Met de Luna’s pakken we de veerboot naar Pico. Brechtje & Ysbrand beschikken over een boven-natuurlijk talent voor het huren van een auto, dus wij leunen lekker achterover en betalen uiteraard mee.

Pico verrast: het eiland is fris, vol sappig groen én met die ruige lava kusten die het landschap zo dramatisch maken. Het voelt alsof je aan de rand van een oer planeet staat. De wijnbouw is indrukwekkend. De currais, die lage muurtjes van lavasteen, vormen kleine vestingwerken waarin de druiven beschermd worden tegen wind en zee. UNESCO heeft dit landschap niet voor niets op de lijst gezet; het voelt echt alsof de natuur en de mens hier samen iets bijzonders hebben gebouwd. We genieten er allemaal van.
Het weer is stralend, de humor droog en speels en de uitzichten overal waar je kijkt, zijn fenomenaal. We genieten van grotten, diverse 'miradores', hortensia-hagen, een hap eten op een terras, echt zo’n dag die vleugels heeft.

de berg Pico is heel indrukwekkend en overal te zien op het eiland Pico, vernoemd naar de berg

we boffen met het weer, een heldere dag!

altijd pret met de Luna's!

zo weelderig, onze ogen worden verwend - Pico

eiland Pico

de vulkaan Pico op het eiland Pico
Terug op Faial zwaaien we na een aantal dagen de Luna’s uit; zij hebben hun schilderij af (mooi geworden!) en vertrekken naar het eiland São Jorge. Wij blijven nog even hangen zodat ik mijn schilderij kan afmaken. Dat kost nog wat tijd, maar dan is het ook zover. Onze creatie is af.
en ook hier in de haven van Horta laten wij ons schilderij achter van onze wereldreis met z'n twee

in onze laatste dagen in Horta bezoeken we nog het Scimshaw museum, boven café Peter Sport. afbeeldingen van beroemde wereldzeilers staan gegraveerd in potvissen tanden in een indrukwekkende collectie 

en we nemen weer afscheid van ons fijne plekje Pitou voor anker in de baai van Horta - Faial, met de top van de Pico op de achtergrond

Afscheid van Faial, Cory's, kaas en koffie
We zijn er klaar voor om weer verder te gaan. Nog een laatste biertje bij Café Sport en vroeg in de ochtend gaan we anker op. Afscheid nemen van een fijne plek, het blijft ons moeilijk afgaan...

We zetten koers naar São Jorge, een dagtochtje waar Pitou bijna spinnakerend doorheen glijdt.
De haven van Velas op São Jorge is propvol. Maar wij hebben geen interesse in de haven, wij gaan heerlijk voor anker in de baai. Meer privacy, minder geharrewar. De havenmeester is de leukste tot nu toe: warm, humoristisch en met bureaucratische efficiëntie. Hij doet alles: immigratie, douane, havenplanning en geeft toeristeninfo en houd controle.
– 'I don’t like boats without AIS,' zegt hij plechtig.
 'Why?' vraag ik.
 'Well, because they destroy my planning… and my peace.'
En dan lacht hij breed en vindt het heel grappig.

Pitou voor anker in de baai bij Velos - São Jorge

afbeelding in Azuelos op São Jorge van een boot uit het nabijgelegen eiland Graciosa 
Voor anker liggen is puur genieten, al moeten we wél betalen. Ach ja… sinds onze wasmachine de geest gaf (snik), is toegang tot deze faciliteit op de kant goud waard.

En dan klinkt er als het gaat schemeren alsof iemand in het donker klaaglijk karaoke zingt.
 'Wat is dat jankende geluid toch?' vraag ik, als ik een soort dramatisch gezang hoor.
 Machiel: 'Ik denk dat er iemand een niet-gestemde viool bespeelt, wat een valse noten haha.'
 'Kees (van de Merrimac) had ons al gewaarschuwd voor die geluiden en zei dat ze ‘Ella Ella’ riepen,' grinnikt Machiel.
 'Hij mist gewoon z’n dochter,' zeg ik. En we liggen dubbel van het lachen.
We vernemen dat het Cory’s zijn (ook alweer gehoord van de Luna's), oftewel de Kuhls pijlstormvogels. Deze vogels schreeuwen ’s nachts alsof ze de opera niet gehaald hebben en nu de generale repetitie op onze ankerplek houden. We gieren het uit. De vogels zien we nooit, ze verdwijnen in holletjes in de overdag groene maar 's avonds en 's nachts zwarte rotswand.

niet gelukt een foto te maken van die bijzondere vogeltjes de 'Cory's' (Kuhls pijlstormvogels), deze is van het internet 
Velas bruist in de zomer. We slenteren tussen bandjes met leuke muziek, kraampjes, geuren van gegrild vlees en zoete lekkernijen. Zelfs stierengevechten. We liggen voor anker letterlijk op de eerste rang met Pitou met uitzicht op de kadewaar het spektakel plaatsvindt. Maar het stelt niet veel voor: een stier die een beetje geplaagd wordt, toeristen die gillen en wij die met de dinghy na drie minuten weer vertrekken. Niet onze hobby.

Op zaterdag huren we een auto. Bijna het hele eiland heeft één groot ansichtkaarten decor. Waar Pico ruig en vol met wijnranken is, is São Jorge nog meer lieflijk en frisgroen. Mooie hellingen, hortensia-hagen, sappige weilanden met grazende koeien.

de Noordelijkste koffie plantage ter wereld - São Jorge

Halverwege de dag stoppen we bij iets heel bijzonders: de enige koffieplantage op de Azoren, en meteen ook de meest noordelijke ter wereld. We moeten daarvoor eerst via een hele steile helling en weg naar diep naar beneden. Daar doen we al meer dan een uur over. Het betreft een piepkleine plek aan zee, een mini koffieplantage gerund door een wat ouder echtpaar. We krijgen een rondleiding tussen de lage koffiestruiken, zien hoe ze elk boontje met de hand verwerken en proeven daarna hun koffie. Deze is mild, zacht en verrassend vol van smaak.

– 'Dat jullie hier koffie verbouwen… midden op de Atlantische Oceaan!' zegt Machiel bewonderend.
De vrouw glimlacht trots. 'Alles groeit, als je maar genoeg liefde geeft.'
We vonden het een bijzondere, bijna ontroerende ervaring.
Na deze ontdekking rijden we door naar de natural pool, een door lava stenen gevormd bassin, gevuld met glashelder zeewater dat steeds met de golven ververst. We duiken en spatten koel en tintelend door het glasheldere water, met de oceaan die op de zwarte rotsen beukt. Zo’n ruige plek die je overvalt door zijn eenvoud en schoonheid.

Terceira ons laatste en vijfde Azoren eiland verrast opnieuw, uitzicht op hoofdstad Angra do Heroísmo 
Het eiland Terceira: Ons laatste Azoren Hoofdstuk
– 'Hoe spreek je het nou weer uit?' vraagt Machiel terwijl we de haven van Terceira inzeilen.– 'Angra do Her-oh-ííísmo,' zeg ik, terwijl ik het Portugees probeer te laten klinken alsof ik ben opgegroeid tussen de Saudade en de Fado.
– 'Gisteren zei je het iets anders,' grijnst hij.
– 'Haha ach, het rolt bij mij elke dag anders.'

Na een nachtje voor anker in de baai bij Angra do Heroísmo (afgekort hierna tot Angra), meren we aan in de haven van Angra. Lekker in de zon, warm, helder, bijna een zomers cliché. De Luna’s zijn er vandaag niet, ze rijden het eiland rond met hun huurauto. Maar de volgende ochtend kloppen ze vrolijk op onze kajuit: Brechtje, Ysbrand en papa Robert, de vader van Brechtje, die aangemonsterd is aan boord. Hij gaat hun versterken op de Atlantische oversteek. Een 'jongensdroom' die voor hem uitkomt en hij is apetrots op zijn dochter en schoonzoon!
– 'Jullie zijn er!' roept Brechtje.
– 'Jullie óók,' zeggen wij, nog met slaap haar. 'Koffie?'

v.l.n.r. Machiel; Robert; Liselotte; Brechtje; Ysbrand, gezellig weer herenigt in de haven
- Angra do Heroísmo - Terceira  
Het voelt meteen weer als vanouds: makkelijk, gezellig, warm. Al snel belanden we samen in een lokaal visrestaurant waar de vis nóg verser lijkt dan de golven buiten de haven. Veel gelach, borden leeg, flessen leeg, zo’n avond die je niet regisseert, maar toevalt. De ober maakt nog een selfie met mijn camera alsof hij ermee wilde zeggen: 'Vergeet ons niet.' Hilarisch!

Terceira is prachtig! de Azoren gaan onder je huid zitten... 

genieten op een van de vele miradores op het eiland - Terceira

Kathedraal uit de 16e eeuw - Angra do Heroísmo, Terceira

ruige Westkust van Terceira
Op aanraden van de Luna’s huren we een auto om Terceira rond te rijden. We volgen al hun tips, want zij hebben de route met Robert al gedaan. Het eiland verrast ons opnieuw: een zacht rollend landschap, een groene lappendeken vol donkere lavamuurtjes. Het westen is ruig, bergachtig, leeg en afgelegen.

De Azoren… ze gaan onder je huid zitten, zacht en koppig tegelijk.
Angra do Heroísmo is een echte stad, net als Ponta Delgada. En dat is fijn, want we zijn bezig met de voorbereidingen voor onze komende Atlantische oversteek. We inventariseren eerst in ons schip wat er nog is en wat moet worden ingeslagen. Sowieso gaan we verse spullen inslaan en weer lijsten maken waar wat ligt. Anders verliezen we overzicht, immers achter echt alle luiken liggen voorraden. Zo hebben we een 'pastakastje' hierin zit alles omtrent pasta: sauzen, blikken tomaten etc. Maar ook een 'broodkastje'. Hierin alle benodigdheden om broden te bakken, van gist, meel, noten, rozijnen, sesam en ga zomaar door. En zo zit alles ordelijk achter elk luik.
Het plan is helder: over de Atlantische Oceaan richting de Scilly’s in de UK.

– 'Als het weer een beetje meewerkt,' zegt Machiel.
Ik zet een denkbeeldige handtekening in de lucht.
Eerste voorwaarde van élk zeilers plan.

crew Luna's en Pitou we zijn er klaar voor, morgen gaan we het laatste stuk Atlantische Oceaan oversteken! - Haven Angra do Heroísmo, Terceira
De Atlantische Oceaan – De laatste grote klapper
Het weervenster laat op zich wachten. We voelen de druk van het orkaanseizoen, dat al bijna brommend achter ons hangt. En ja, je denkt ongewild terug aan dat ene moment op onze eerste wereldreis, toen we brand hadden op de Atlantische Oceaan, honderd mijl van Falmouth.

– 'Niet over praten,' zegt Machiel.
 'Ik praat niet... Ik denk alleen hardop ;-)'
 'Hmmmm ach nee, het zal ons heus niet een tweede keer overkomen, fingers crossed!'
Nog iets minder leuk is, dat Machiels zelfgemaakte en ontworpen 'opstaptrapje' van teakhout in het water is verdwenen na harde wind in de haven. Het hing aan de boot en in die nacht heeft het zichzelf omhoog gewipt door een strakke spring en is gezonken... (snik).

Maar niet lang getreurd, in juli schuift er eindelijk een ‘redelijk’ weervenster open.
 'Ben je er klaar voor?' vraagt Machiel op de ochtend van vertrek.
– 'God nee,' zeg ik eerlijk.
Hij knikt en grijnst. 'Haha the same here... we zijn er nooit klaar voor. Hupsakee, het is nu of nooit.' En daar heeft hij gelijk in. 
Ook de Luna’s vertrekken vandaag, we gebruiken allemaal hetzelfde weervenster. Zij willen ook naar Europa terug, maar zien onderweg wel waar ze eindigen. We gaan weer zeemijlen vreten, het zal zo rond de 1300 NM gaan worden. Een dag of negen op de oceaan verwachten we, zoals eerder gezegd willen wij koers zetten naar de Scilly Eilanden - UK. 

je schrap zetten op de oceaan, een eitje gaat er altijd in! de borden staan op rubberen matjes voor het schuiven - Atlantische Oceaan
Op de oversteek houden we contact met de Luna's (via Starlink), sturen elkaar berichten over golven die te hoog zijn, te schuin, te rommelig, en bemoedigen elkaar. De oceaan is minder vriendelijk dan voorspeld. Kruiszeeën bonken tegen de romp, we slapen slecht en de wind draait alle kanten op. Veel meer tegenwind dan verwacht. De weerberichten zijn niet echt wat er beloofd is... 

Eén groot hoogtepunt wordt het, als we naast ons schip een enorme potvis zien. Tjongens, wat een enorm beest, de vis beweegt zich majestueus een meter naast ons schip, oefff ook wel heel spannend! We schatten in dat hij een meter of 17 is, Pitou is 15,5 meter, we voelen ons echt klein...  Alles gaat goed en we jubelen het uit, wat een ervaring!

een grote potvis vergezeld ons op die immens grote Oceaan
Dan komt het bericht dat je nooit onderweg wilt krijgen: een grote depressie rolt richting Golf van Biskaje. Met deze harde wind op komst kunnen we niet naar de Scilly’s.
 'Plan B?' vraag Machiel.
 'Hmmm Plan D,' denk ik. 'A, B en C zijn allang weggewaaid, toch?'
Wij beslissen richting Noord-Spanje te gaan naar La Coruña.
De Luna’s zetten hun koers wat zuidelijker dan wij in Spanje, met als doel Figo.
 'Sterkte daarboven!' appen ze.
– 'Sterkte daaronder,' sturen wij terug.
En ja Luna’s… in het noorden waren de golven echt een stuk hoger. Veel hoger.

we zijn er na een hobbelige tocht! niet UK, maar Sada - Spanje op het vaste land van Europa, na ruim 6 jaar!
Na een week schudden, rollen, kraken, slecht slapen en hard werken zien we eindelijk de Spaanse kust en roepen naar elkaar: 'Land Ho', JOEPIE, Europa! We glijden de Ria de Betanzos binnen. Sada (een havenplaats iets ten zuidwesten van La Coruña) voelt opeens als de mooiste haven van Europa. We leggen aan bij een kopsteiger en klaren in bij douane en immigratie. We mogen fijn op deze plek blijven liggen.

 'Bubbeltje?' vraagt Machiel.
 'Metéén,' zeg ik.
We halen een fles bij de Carrefour naast de haven, ploffen in de kuip en klinken, het is bloedheet hier.
 'We zijn er,' zeg ik.
 'Onze laatste oceaanoversteek is ,' zegt Machiel (voorlopig)
en dan, zachtjes: 'Het zit erop.'

Terwijl de bubbels vrolijk bruisen in de kuip, voelen we alle zeemijlen achter ons… En natuurlijk weten we, er komen er nog heel wat aan, richting huis. Maar dat komt helemaal goed, we zijn nu weer terug op het vasteland van Europa. En geloof me, dat is een hele tijd geleden (2019).

Spanje: Waar Europa weer als Europa voelt; we treffen zeilvrienden weer!
Na zes jaar oceaanleven zetten we eindelijk voet op het vasteland van Europa, Spanje nog wel en toch voelt het alsof we nog één grote horde te gaan hebben. De Golf van Biskaje blijft hardnekkig op de achtergrond mee ademen, als die beruchte tante op een verjaardag waar iedereen wel even langs móét. We willen aan die oversteek graag goede herinneringen hebben. In elk geval beter dan de laatste stukken Atlantische Oceaan die we achter ons hebben gelaten.
En dus wachten we op een weervenster waar we met vertrouwen en frisse moed in kunnen stappen.

Ondertussen willen we iets wat al heel lang op onze lijst staat: Pitou uit het water halen in Sada, zodat we haar romp netjes kunnen verven. Een schoon jasje voor onze aankomst in augustus. De verhalen gingen rond dat dit hier prima kon, dus wij vol goede moed in de banden van de kraan om ons uit het water te halen. En dan, de teleurstelling. Terwijl Pitou al in de banden ligt, wenkt de man van de kraan ons met een rood zwetend hoofd die eigenlijk alles al vertelt.
 'Lo siento… la grúa… demasiado pequeña.'
De kraan is te klein. Zelfs zónder voorstag.
Ik hoor mezelf lachen, maar meer uit ongeloof dan uit vrolijkheid.
 'Nou, daar gaat mijn glanzende binnenkomer,' zeg ik teleurgesteld tegen Machiel, die alleen maar schouders ophaalt en zegt: 'Als wij maar schitteren, toch?' Hmmm maar voor mij was deze wens groot en is het toch een beetje slikken...
Aan de andere kant lijkt onze vlekkerige bijgewerkte romp net op een wereldkaart. Elke verfplek heeft zijn verhaal, van kleine aanvaringen met ijsbergen tot aanleggen met schade bij een steiger met heel harde wind in British Columbia etc. Het gaat natuurlijk ook om niks... we zijn vooral dankbaar dat we veilig terug zijn in Europa. Dat is al een glans op zichzelf.

Pitou en Merrimac: Tapas eten bij de haven - Sada in Galicië, Spanje
In de dagen dat we wachten op beter weer voor Biskaje, zien we Kees met zijn schip de Merrimac binnen komen. Een bekende stem aan de kade en plots staan we weer in Suriname (dec. 2019), aan de oevers van de Surinamerivier, waar onze boten elke dag exact 180 graden draaiden door de stroom. Karaoke in het zeilers café: Marion als onverslagen kampioen, baantjes trekken bij het zwembad van Netty, en dat beruchte broodje kroket dat in Domburg 'baguette croquette' heette. We leerden hun kinderen kennen, Ella en Arnold, en deelden wekenlang ons leven op het water.

Later komen we elkaar in Aruba weer uitgebreid tegen, in en ná de Covid-tijd, en brengen we opnieuw veel tijd met elkaar door, samen met onze kinderen die toen ook overkwamen.

En nu komen we elkaar weer tegen in Galicië, aan de Spaanse noordkust. Wij terug na 7 jaar terwijl Kees nu met wisselende crew opnieuw op reis is. Zijn tocht gaat nu richting de Pacific, Hawaii en Alaska. Ella, zijn dochter, heeft net met hem de Golf van Biskaje overgestoken. Wij hebben toen zij midden op Biskaje zeilde, contact gehad. En omdat er een probleem is met zijn fokkeboom, besluit Kees ook naar Sada te komen. Wat is dat super leuk om ze weer te zien!
Marion (Kees' vrouw) vliegt als verrassing voor Ella's verjaardag in en staat ineens naast onze tapas aan tafel, met een vrolijk '¡Hola! 'Surprise!'

met Marion en Ella gaan we naar Santiago de Compostella - Spanje


in de Kathedraal van Santiago Compostella, het eeuwenoude ritueel met de wierookpot die wel 2 meter hoog is! 
De volgende dag rijden we met Marion en Ella mee naar Santiago de Compostela om in de prachtige kerk de zondagsdienst mee te maken. In de kathedraal hét eindpunt voor de pelgrims, fluister ik tegen Machiel tussen de prachtige rituelen met muziek en wierook: 
 'Voelt toch net alsof wij ook pelgrims zijn… maar dan van de oceaan.'
Zeven jaar onderweg, zeven jaar het grote water als ons pad.

De laatste loodjes: Biskaje, de Noordzee en nog een wonderlijke ontmoeting
Als Kees en Ella weer door gaan richting Portugal, gaan wij ook Sada verlaten. We hebben nog even zin in een leuke stad. We varen naar La Coruña. We genieten van deze prachtige stad en eten lekkere tapas op terrasjes. De stad is nog mooier dan we ons herinnerden van de heenreis. En we hebben nog een gezellige ontmoeting met andere cruisers op de heenweg van hun reis, de crew van de Kuan Yin. Gaan de borrel bij elkaar in de haven van La Coruña.
Heel bijzonder is dat we al weer een aantal dagen in contact met Sander en Yvette zijn, van de Blue Beryl. Ook zo’n prachtig toeval verhaal dat begon op Aruba, waar we destijds al zo’n leuke klik hadden. Allebei door het Panama kanaal en de enorm onmetelijke en kolossale Pacific op. Zij gaan de wereld rond, wij richting het hoge noorden, via Hawaii. Ieder zijn eigen pad.

En dan eindelijk, opent ons weervenster voor de Golf van Biskaje. We gaan die grote plas weer oversteken. En dan ffft op het ruime sop, plopt er weer een bericht binnen van Blue Beryl.
 'Waar zitten jullie?' appt Sander.
 'Hier, midden op de plas,' schrijft Machiel terwijl hij in het donker naar de horizon kijkt.
 'Wij ook,' komt terug.
En ja hoor midden op die enorme, grijze, rollende Biskaje Zee in de vroege ochtend, varen we elkaar letterlijk tegen het lijf.
 'Het moet niet gekker worden,' roept Sander.

midden op de Golf van Biskaje ontmoeten Pitou en Blue Beryl elkaar weer na jaren, zooo bijzonder!
opname van Pitou gemaakt door Sander van de Blue Beryl - Golf van Biskaje
Midden op die enorme lege plas van de Golf van Biskaje kruisen onze koerslijnen opnieuw. Je kunt het gewoon niet verzinnen, na al die jaren.

Wat je ook niet kan bedenken is dat we wéér te maken krijgen met een depressie op de Golf van Biskaje, er worden hele hoge golven voorspeld. Daar hebben we totaal geen zin in. Ons plan om vanuit Spanje in een keer naar Oosteinde, België te gaan, laten we voor wat het is. Blijkt dus weer opnieuw plannen van zeilers staan in het zand geschreven. En wederom wijken we uit, nu naar Frankrijk.
En dan Camaret-sur-Mer, rtttttt we laten het anker vallen. We zijn er nog voordat de golven zich konden opbouwen. Joeppie, we zijn er!

voor anker in de baai van Camaret-sur-Mer, we zijn er!
Luna's volgen ons en komen een dagje later aan na de oversteek, evenals de Blue Beryls - Camaret-sur-Mer
Er volgt een gezellige potluck met Blue BerylLuna en met een hele stoet andere boten die net dezelfde sprong hebben gemaakt. Een steiger vol met zeilers met het zout nog in het haar. Er staan schalen chips, drankjes en er worden stoere verhalen gedeeld en we genieten van elkaars ervaringen. We vieren onze aankomst nog een extra keer samen met Luna en Blue Beryl in het kleine centrum van Camaret-sur-Mer met lekkere biertjes op het terras en eten. Een heerlijke galette en crêpe worden ook nog genuttigd. Het is heerlijk vertoeven in Bretagne, dat is lang geleden.

Pitou  herenigt zich met Blue Beryl en Luna, we klinken op de goede overtocht - Camaret-sur-Mer, Bretagne
Wij richten onze aandacht daarna op Brest, want de lagers van de koelwaterpomp moeten gerepareerd worden.
 'Beter nu dan op de Noordzee,' zegt Machiel en daar heeft hij gelijk in. Gelukkig lukt het hem om na een korte tijd nieuwe lagers voor de koelwaterpomp te installeren. Ik bespaar je het hele verhaal... want dan zijn we morgen nog aan het vertellen. We hebben er in ieder geval extra lagers voor de pomp aan over gehouden haha.

Pitou aan de steiger in Brest, we lagen hier 7 jaar geleden ook op de heenweg! - Frankrijk
Pitou en Luna's: het is een must om in Brest eten krab te eten (behalve Liselotte die eet heerlijke gamba's) 
Konings krab eten in  Brest - Bretagne
En er komt een weervenstertje aan waar we direct van gebruik willen maken. We besluiten geen tussenstop te maken in Oostende (zo jammer...) omdat het maar een kort weervenster betreft en er daarna snoeiharde wind op komst is. We zetten vanaf Brest dus rechtstreeks koers naar Nederland en draaien flink noordelijk de Noordzee op, om zo laat mogelijk de shipping lane over te steken. Een shipping lane is een vaste en vaak drukke scheepvaart route op zee, waar grote commerciële schepen geconcentreerd varen om het verkeer veilig en overzichtelijk te houden. Als plezier jacht dien je de shipping lane altijd haaks oversteken (anders krijg je een grote boete).
Het weer zit redelijk mee, we kunnen in ieder geval zeilen. Tjeée, die Noordzee... dat is voor ons een eeuw geleden dat we daar voeren in augustus 2018. En we worden overspoeld en overdonderd door een woud van lichtjes, boeien, windmolens en gigantische tankers die op geen enkele manier iets van plan lijken behalve voort denderen.

 'Een kermis,' mompel ik terwijl ik naar buiten kijk.
 Machiel knikt: 'Nou ja… een kermis waar je liever niet ’s nachts doorheen slentert.' Daarover zijn we het volledig eens. En in de nacht blijven we beiden wakker, om aan bak- en stuurboord goed uit te kunnen kijken. We laten ons nachtwachten systeem maar even voor wat het is.

Wel even wat anders dan een totaal lege grote Stille Oceaan, waar we in onze oversteek van (bijna) vijf weken van Panama naar Hawaii, maar twee grote tankers zijn tegengekomen. Toen kwamen we géén enkel ander lichtje tegen, buiten een opkomende maan, de sterren of de zon.

en dan is het zover... NEDERLAND we varen door het Schulpengat en pinken beiden een traantje weg, wat een ontroerend moment! - Noord Nederland, Waddenzee
Pitou prikt het Wad in en wij prikken een traantje weg... 
En dan, heel vroeg in de ochtend na zeven jaar weggeweest, varen we het 'Schulpengat' binnen. Noord-Holland. Nederland. Thuis. Het voelt surrealistisch, alsof je een film uitloopt waar je zelf in hebt gespeeld en nu de lichten weer aangaan.

Bij de Stevin-sluizen in Den Oever aan de kant van de Waddenzee, moeten we wachten totdat het licht op groen gaat van de sluis, wat nog even kan duren. We leggen even aan, om het 'stoplicht' op groen af te wachten. Als we geschut zijn in de sluis zullen we het IJsselmeer op varen. Van zout naar zoet water, tjonge tjonge dat is 5 jaar geleden (voor het laatst op de Suriname rivier in 2019/2020).

Martijn & Nikki op de kade! we smullen een meegenomen taartje van de heerlijke warme bakker in Medemblik en trekken een bubbeltje open!
En dan... op de kade staan onze zoon Martijn en zijn vrouw Nikki, breed lachend. Ze hebben vrij genomen om bij onze echte (stiekeme) aankomst te zijn, wat een onverwachte verrassing! Ik voel een brok in mijn keel waar je een mast mee kan stutten... Martijn en Nikki speciaal hier om ons binnen te halen, zoooo leuk! 
– Machiel zegt zacht: 'Dit vergeet ik nooit meer.' En ik ook niet.
Martijn heeft prachtige drone foto's gemaakt van hét moment dat we Nederland binnen varen. Fantastisch dat hij dit bijzondere gebeuren voor ons heeft vastgelegd.

Onze wereldreis eindigt waar hij ooit begon: THUIS en een feest vol zon!
Bij ons vertrek zeven jaar geleden, hebben we op 29 april 2018 feest gevierd bij de Kaagsociëteit in Warmond - Zuid Holland. De voorspellingen waren toen waardeloos, storm en regen. Dus binnen feesten zou dat worden en dat hebben we gedaan. Het was een heerlijk en gezellig feest. Lekker bubbels klinken met elkaar en zingen, speeches, hapjes en zoetigheid. We ervoeren toen weinig van de storm, omdat we allemaal binnen zaten. Stoer stapten toen wat nieuwsgierige gasten snel tussen de buien door naar buiten. Om de beurt even kijken in Pitou, die klaar lag aan de steiger voor ons wereldavontuur.

ons vertrek feestje in april 2018 was stormachtig met veel regen... - Kaag Sociëteit, Warmond, Zuid Holland 

Op 14 september '25 (twee weken later dan gepland) is het zover: ons aankomstfeestje in Medemblik - Noord Holland. Pitou heeft daar nu haar ligplaats. De voorspellingen voor onze aankomst zijn nu ook weer stormachtig, veel regen, alles wat je níét wil. 

We bellen onze vriend Harry, die met zijn boot Marie in Harlingen ligt, maar op weg is naar Amsterdam. We leggen de situatie aan hem uit, dat we slecht weer verwachten en alles weg kan waaien en verregenen aan de kade. We zien al beelden voor ons van omgewaaide tafels met de lekkerste hapjes en kletterende flessen en glazen door de wind... hmmm geen fijn vooruitzicht. 

– 'Wil je ons helpen en een tussenstop maken in Medemblik?' vragen we.
 'Tuurlijk,' zegt Harry. 'Ik moet toch die kant op.'
Marie is groot, stevig en perfect als drijvende schuilplaats als het weer echt los gaat. Maar… zoals zo vaak, verrast het weer ons opnieuw. Geen storm. Geen plens regen. We krijgen ineens een blauwe lucht, zacht zonlicht en pas in de avond wat meer wind. Wat een geluk!

we komen, zoals dat hoort, gepavoiseerd aanvaren, getuigd met alle vlaggetjes van de landen die we hebben aangedaan
 - Medemblik, Noord Holland

Het feest wordt zo gezellig. Het overtreft en overvalt ons, bijna 100 mensen komen naar Medemblik om ons te verwelkomen. Familie, vrienden, zeilers en nog meer zeilers :) Er zijn lekkere hapjes, door iedereen meegenomen, zoals een potluckparty die we onderweg met zeilers altijd hebben gehad. Een goede traditie. We schenken bubbels en proosten met z'n allen op onze veilige aankomst.  
Er volgen 
ontroerende speeches van onze zonen Martijn en Bart Jan en Machiel en ik kijken elkaar soms even aan met een blik die alles zegt: 'Hebben we dit écht gedaan?!'
het is zo gezellig! - Medemblik Noord Holland

samen met onze vrienden van de Ladyhawk, varen we met Pitou na het feest naar onze ligplek naar de Westerhaven - Medemblik 
Onze vrienden Giorgio & Heeyoung komen zelfs helemaal vanuit Italië, ze wilden er per se bij zijn, ook al ligt hun boot Ladyhawke nu in Panama.

Kees en Marion van Merrimac komen ook speciaal over vanuit Spanje. Heel lief en ontroerend dat mensen zulke afstanden afleggen om samen met ons dit bijzondere moment te vieren.
Wanneer het feest langzaam uitwaaiert, zwaaien we Harry uit. Hij moet door naar Amsterdam en komt daar uiteindelijk midden in de nacht pas aan. Maar door hem hebben wij een veilige en prachtige feestplek gehad. Een detail dat misschien klein lijkt, maar voor ons enorm was.
Zeer bedankt Harry en Marie!

En dan varen wij met Pitou en een klein groepje, onder wie onze vrienden en zeilers Giorgio & Heeyoung  (Ladyhawke), naar haar ligplaats. Heel rustig, heel klein, heel bijzonder.
En daar gebeurt het. We meren af, stappen aan wal, en ik fluister:
 'We zijn thuis.'
Machiel legt zijn hand op de reling.
– 'We zijn weer thuis.'

LISELOTTE & MACHIEL

WORDT VERVOLGD...
door het nawoord in ons laatste BLOG 28, 
je kan deze meteen aanklikken en opvolgend lezen.

































Reacties

  1. Lieve Liselotte en Machiel,
    Allereerst welkom thuis, ook al is dat alweer een paar maanden jullie realiteit.

    Door de jaren heen heb ik genoten van jullie geschreven en gefilmde blogs. Wat een prachtige reis hebben jullie gemaakt en zo leuk dat ik hier ook een beetje van mee heb kunnen genieten.
    Heb het goed in Andijk en wie weet kruisen onze paden zich nog eens in of rondom Leiden.
    Lieve groet,
    Geertruid

    BeantwoordenVerwijderen
    Reacties
    1. Hey lieve Geer,
      Wat ontzettend leuk dat je reageert, op ons blog.
      Ja, we zijn lang weggeweest en genieten nu weer heerlijk van Nederland. Tot nu toe hebben we zeer naar ons zin in Noord Holland. Het voelt heel anders dan ZH. Rustiger, ruimte en de mensen zijn erg aardig.

      Heel erg leuk dat jij altijd hebt meegeleefd met onze reis. Met regelmaat hebben we wat van jou gehoord en dat waarderen we zeer.

      Als ik weer eens in Leiden ben, leuk om je weer eens te zien! En uiteraard als je in de buurt bent van Andijk, wees welkom!

      Lieve groet Liselotte & Machiel

      Verwijderen

Een reactie posten